گرایش برنامه ریزی روستایی

با عنوان :  تحلیل تأثیر مدیریت روستایی در تحولات روستاهای بخش لشت نشاء

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد رشت

دانشکده علوم انسانی

گروه آموزشی جغرافیا

پايان‌نامه تحصیلی جهت اخذ درجه كارشناسي ارشد

رشته :جغرافيا     گرایش: برنامه ریزی روستایی

 عنوان:

تحلیل تأثیر مدیریت روستایی(دهیاران)در تحولات روستاهای بخش لشت نشاء

استاد راهنما :

دکتر عیسی پور رمضان

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

چکیده 1

مقدمه. 2

فصل اول :کلیات پژوهش.. 3

1-1بيان مسأله. 4

1-2-اهمیت و ضرورت پژوهش.. 5

1-3-اهداف پژوهش.. 5

1-4-سوال های پژوهش.. 6

1-5-فرضيه‌های پژوهش.. 6

1-6-محدوده مورد مطالعه. 6

1-7-محدودیتها وتنگناهای پژوهش.. 6

فصل دوم:مروری بر ادبیات پژوهش.. 7

2-1- مفهوم مدیریت روستایی.. 8

2-2- مدیریت روستایی ایران قبل از انقلاب اسلامی.. 8

2-3- مدیریت روستایی پس از انقلاب اسلامی.. 10

2-3-1- ایجاد استقلال مالی: 14

2-3-2- معرفی سیستم مدیریت مشارکتی: 14

2-3-3- تشویق اقتصاد مشترک: 14

2-3-4- هماهنگی ابعاد توسعۀ روستایی: 15

2-4- تأثیر شوراها در مدیریت روستایی.. 15

2-5- جایگاه مدیریت روستایی در برنامه های توسعه کشور. 17

2-6- علت های تشکیل دهیاری ها 22

2-6-1- عوامل سیاسی.. 22

2-6-1-1- عوامل ساختاری سیاسی.. 22

2-6-1-1-1- تمرکزگرایی در تصمیم و اجرا 22

2-6-1-2- ارتباط بهره کشی شهر از روستا در نتیجه تعامل سیاسی محلی.. 23

2-6-1-3- اولویت های توسعه. 23

2-7- عوامل مدیریتی.. 23

2-7-1- مدیریت تولید نابسامان. 23

2-7-2- ناکافی بودن افراد متخصص….. 24

2-7-3- نارسایی نظام کنترل. 24

2-7-4- مدیریت با ماهیت برونزا 24

2-8- عوامل دولتی.. 24

2-8-1- مسأله امنیت و نبود آن. 25

2-8-2- تداخل وظایف سازمان های دولتی و وزارتخانه ها در روستاها 25

2-8-3- عدم هماهنگی و تبعیض میان سازمان های محلی و مرکزی.. 25

2-8-4- کمبود ابزارها و سازوکارهای دولتی.. 26

2-8-5-طرفداری ناکافی از افراد خلاق و نوآور از سوی دولت… 26

2-9- عوامل اجتماعی ـ فرهنگی و تاریخی.. 26

2-9-1- پیشینه و تجارب تاریخی روستاییان. 26

2-9-2- مقاومت در برابر تغییر و نوآوری.. 26

2-9-3- بی سوادی و نارسایی های آموزشی.. 26

2-9-4- جامعه مطرود و سرکوب شده روستایی.. 26

2-9-5- مهاجرت به شهرها 27

2-10- عوامل اقتصادی و نتایج ساختاری.. 27

2-10-1- عقب ماندگی اقتصادی روستایی.. 27

2-10-2- رواج خرده مالکی و تعدد اراضی کشاورزی با مساحت های کوچک… 28

2-10-3- نبود تنوع شغلی.. 28

2-10-4- تغییر کاربری روستاها 28

2-10-5- عوامل تکنولوژیکی.. 28

2-10-5-1- کمبود امکانات تکنولوژیک… 28

2-10-5-2- بهره دهی ناچیز کار. 28

2-10-6- روش های نامناسب بازاریابی.. 29

2-10-7- نارسایی کمّی و کیفی عملکرد تعاونی های روستایی.. 29

2-11- مدیریت روستایی و توسعه. 30

2-12-تحولات مدیریت روستایی.. 30

2-13-وظایف مدیریت در سازمآنهای محلی چیست؟. 31

2-14- مدیریت جدید روستایی.. 34

2-15-تحولات کالبدی روستاها 35

2-16-برنامه ریزی فضایی.. 37

2-17-دهیاری و تحولات اجتماعی ، اقتصادی ، کالبدی و زیست محیطی روستا 38

2-18- تأثیر دهیاریها در تغییرات کالبدی روستاها 40

2-19-پیشینه پژوهش.. 42

فصل سوم: روش های اجرای پژوهش.. 45

3-1-روش پژوهش و مراحل آن. 46

3-1-1-روش تحقيق : 46

3-1-2-مراحل پژوهش.. 46

3-1-2-1-مرحله جمع آوری اطلاعات… 46

3-1-2-2-سازمان دهی و طبقه بندی اطلاعات… 46

3-1-2-3- روش تجزيه و تحليل اطلاعات : 46

3-2- جامعه آماری و حجم نمونه و متغییرهای پژوهش.. 47

3-3-ویژگیهای طبیعی.. 48

3-3-1- موقعیت جغرافیایی.. 48

3-3-2- توپوگرافي.. 52

3-3-3- خاک… 52

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

3-3-4- اقلیم. 54

3-3-5- منابع آب… 60

3-4- ويژگي هاي جمعيتي و اجتماعي.. 62

3-4-1-جمعیت و خانوار. 62

3-4-2- بعد خانوار. 63

3-4-3- رشد جمعیت… 64

3-4-4- ساختار سنی و جنسی.. 64

3-4-5-جمعيت فعال و غيرفعال. 65

3-4-6- سواد. 66

3-5- ويژگيهاي اقتصادي.. 67

3-5-1- وضع اقتصادي لشت نشاء. 67

3-6- ویژگی های فضایی کالبدی.. 71

3-6-1- تیپ و شکل روستاها 71

3-6-2- توزیع سکونتگاهها بر حسب ارتفاع. 71

3-7- خدمات… 72

3-7-1- خدمات زیر بنایی.. 72

3-7-2- خدمات رو بنایی.. 73

فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها 78

4-1- تأثیر دهیاریها در تحولات کالبدی روستاهای بخش لشت نشاء. 79

4-1-1- ویژگی های پرسنلی دهیار. 82

4-2- مشخصات فردی و عمومی پاسخ گویان. 84

4-2-1-ترکیب جنسی.. 84

4-2-3- تحصیلات… 85

4-2-4-شغل.. 86

4-2-5-محل تولد. 87

4-2-6- محل زندگی.. 88

4-2-7- رضایت مردم از دهیاری ها 88

4-2-8- مکاتبات و تعامل با سازمان ها و اداره های مرتبط با روستا و دهیاری های دیگر. 89

4-2-9- همکاری با نیروی انتظامی جهت برقراری نظم و امنیت در روستا 90

4-2-10- جلب مشارکت روستاییان در امر تهیه و اجرای پروژه های عمرانی روستا 91

4-2-11- همکاری و مشارکت مردم با شورا و دهیار. 91

4-3- سلامت اداری.. 92

4-3-1- تأثیر دهیار در تدوین سازو کار مناسب برای نظارت بر انضباط مالی.. 92

4-3-2- تأثیر دهیار در تدوین و سازو کار مناسب برای بهره برداری از تجهیزات و ماشین آلات… 93

4-3-3-میزان پیگیری دهیار از مسائل و معضلات… 94

4-3-4- مسائل و معضلات قابل مطالعه توسط دهیار. 95

4-3-5-ایجاد اماکن و فضاهای ورزشی، فرهنگی و گردشگری.. 96

4-3-7-تأثیر دهیار در ساخت یا توسعه ی مجتمع های گردشگری.. 98

4-3-8- تأثیر دهیار در توسعه و ایجاد فضاهای ورزشی روستا 99

4-3-9- تأثیر دهیار در تاسیس یا توسعه ی کتابخانه و خرید کتاب… 100

4-4- دهیار و توسعه بخش اقتصادی روستا 101

4-4-1- موفقیت دهیاری در گسترش فعالیت کشاورزی روستا 101

4-4-2- میزان ارزیابی عملکرد دهیار در تشویق و ترغیب روستائیان به توسعه صنایع کارگاهی و روستایی.. 102

4-4-3- تأثیر دهیار در تغییر کاربری اراضی.. 103

4-4-4- تأثیر دهیار در افزایش فعالیتهای توریستی منطقه. 103

4-4-5- تاثیرگذاری مدیر روستا در گسترش فعالیتهای خدماتی روستا 104

4-5- تحولات کالبدی روستاها 106

4-5-1- بیشترین تغییر شکل ظاهری روستا در دهه اخیر. 106

4-5-2- تاثیر مدیریت روستا در تغییر الگوی ساخت مسکن و معماری روستا 107

4-6- هدایت و دفع آبهای سطحی.. 109

4-6-1- تأثیر دهیار در احداث شبکه های دفع آبهای سطحی.. 109

4-7- بهبود آمد و گردید روستایی.. 110

4-7-1- تأثیر دهیار در اصلاح و توسعه شبکه معابر روستا 110

4-7-2- تأثیر دهیار در زیرسازی و جدول کشی معابر. 111

4-8- بهبود محیط روستایی.. 113

4-8-1- تأثیر دهیار در حفظ سلامت و بهداشت محیط روستا 113

4-8-2- تأثیر دهیار در نگهداری و توسعه ی فضای سبز روستایی.. 113

4-8-3- تأثیر دهیار در پاکیزگی محیط و منظر روستا 114

4-8-5- تأثیر دهیار در تهیه ی طرح هادی روستایی و پیگیری برای تهیه و اجرای طرح هادی در دوره ی تصدی دهیاری.. 116

فصل پنجم:نتیجه گیری و پیشنهادات… 118

5-1- بحث… 119

5-2- نتیجه گیری.. 120

5-3- پیشنهادها 124

منابع و مأخذ. 126

چکیده

مدیریت روستایی فرآیند چند جانبه ای می باشد که شامل سه رکن ، مردم ، دولت و نهادهای عمومی می باشد.در این فرآیند با مشارکت مردم و از طریق تشکیلات ، سازمان های روستایی و ،برنامه ها و طرح های توسعه روستایی تدوین و اجرا گردیده و تحت نظارت و ارزش یابی قرار می گیرد سازمان های محلی مانند انواع سازمانها می باشند که براثرتحول در شیوه های مدیریتی مورد توجه قرارگرفته اند .و بر پایه مشارکت اصل اساسی بنا نهاده شده می باشد حاکمیت مردم بر مردم و اساس سازمانهای محلی   بر اصل این نهادها می باشد. این نهاد ها در سالهای اخیر توانسته اند تأثیر مهمی را در توسعه روستاها ایجاد نمایند در این پژوهش که به روش میدانی و کتابخانه ای انجام شده می باشد اهدافی که پژوهش حاضر دنبال می کند عبارتند از تعیین تأثیر دهیاران در تحولات کالبدی روستاهای بخش لشت نشاء می باشد.

نتایج نشان می دهد دهیاران روستایی در بخش لشت نشا توانسته اند با مدیریت بر روستاها تحولاتی را در آن ایجلد نمایند که مانند میتوان به تغییرات کالبدی، بهداشت محیط، ایجاد فضاهای تفریحی و گردشگری تصریح نمود. بیشترین تغییراتی که دهیاری ها توانسته اند در روستاهای بخش لشت نشا ایجاد نمایند تحولات کالبدی می باشد . که می توان به مواردی مانند ساخت و سازهای جدید ، توسعه فعالیت های گردشگری ، ایجاد پارک های روستایی و ایجاد مسجد تصریح نمود .

واژگان کلیدی : روستا، مدیریت روستایی ، تحولات روستایی، بخش لشت نشاء،شهرستان رشت

مقدمه

روستا به عنوان اولین سکونتگاه همیشگی بشر و محل فعالیتهای کشاورزی و دیگر کوشش های بهره وری از زمین علاوه بر تامین نیازهای روستائیان ، نیازهای شهر نشینان به مواد غذایی و مواد اولیه بعضی صنایع شهری را نیز تامین می کند . پس از پیروزی انقلاب اسلامی گرچه مدیریت روستایی معنای واقعی خود را بدست آورد و هادهای مختلف انقلاب برای آنکه روستاهای کشور را موهبت های فرهنگی، اجتماعی، اجتماعی، اقتصادی بهره مند شوند فعالیتهای زیادی را انجام دادند. در سالهای اخیر با تشکیل شورای اسلامی روستا و وجود دهیار در بعضی از روستاها مدیریت در روستا را هدفمند تر می کند. با وجود این معضلات زیادی در تأثیر مدیریت محلی در روستا هست. که دهیار و شورای اسلامی وظایف محوله در ادراه روستا، بهتر کردن مدیریت اوضاع اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و کالبدی را به عهده دارند. هدف اساسی شناخت نگرشهای گذشته و موجود مدیریت روستایی به ویژه با در نظر داشتن تأثیر آن در سالهای اخیر در مدیریت محلی روستایی می باشد. زیرا که با ساختار جدید در مدیریت روستایی می توان امیدوار بود که در آینده نه چندان دور شاهد پیشرفت روستاها از لحاظ اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و… باشیم . در مطالعه حاضر تأثیر مدیریت محلی (دهیار) در توسعه روستاهای بخش خشکیبجار مطالعه گردید. مطالب این پایان نامه شامل:

فصل اول: اظهار مسئله و ضروزت پژوهش، اهداف پژوهش، فرضیه های پژوهش، واژه ها و مفاهیم و محدودیتها می باشد.

فصل دوم: مروری بر ادبیات پژوهش می باشد که به تئوریها و نظریات پرداخته می باشد.

فصل سوم روش اجرایی پژوهش می باشد که در آن به روش پژوهش و موقعیت جغرافیایی و مشخصات طبیعی می باشد که شامل مشخصات اجتماعی- جمعیتی، مشخصات اقتصادی، مشخصات کالبدی و فضایی می باشد.

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته های پژوهش می باشد.

فصل پنجم: آزمون فرضیه ها، نتیجه گیری، پیشنهادات مطالعه گردید.

 فصل اول :کلیات پژوهش

 -1بيان مسأله

مدیریت روستا یی فر ایند چند جانبه ا ی می باشد که شامل سه رکن ، مردم، دولت و نهادها ی عمومی می باشد . در این فر ایند با مشارکت مردم و از طر یق تشکیلات، سازمانها ی روستا یی و، برنامه ها و طرح ها ی توسعه روستا یی تد,ین و اجرا گرد یده و تحت نظارت و ارزش یابی قرار می گیرد )رضوا نی، 1383: 211 )

سازمانهای محلی مانند انواع سازمانها می باشند که بر اثرتحول در شیوه های مدیریتی مورد توجه قرار گرفته اند. و بر پایه مشارکت اصل اساسی بنا نهاده شده می باشد حاکمیت مردم بر مردم و اساس سازمانهای محلی بر اصل این نهادها می باشد. در فرایند نظریه های مربوط به تأثیر مردم و دولت در موضوع توسعه، تشکیل سازمانهای محلی توسط اجتماعات محلی مورد تاکید قرار گرفته می باشد تا سازمانهای محلی تأثیر فعالی را در توسعه و اداره امور محلی برعهده گیرند. دهیاری یک نهاد عمومی می باشد که به مقصود اداره امور روستا تأسیس گردید در ابتدای تأسیس دهیاری ها ( سال 1382 تمامی روستاهای بالای 20 خانوار (با اولویت مراکز دهستانها، روستاهای دارای طرح هادی و بهسازی می توانستند به شرط پرداخت خودیاری اهالی روستا و تأیید استانداری، مجوز تأسیس دهیاری دریافت کنند . با اعلام این شرایط آسان برای صدور مجوز تأسیس دهیاری و نیز به دلیل اعطای اعتباراتی که از محل قانون تجمیع عوارض به دهیاری ها صورت می گرفت، تقاضای تأسیس دهیاری رو به فزونی نهاد . به نحوی که در کمتر از 1 سال و 3 ماه ، مجوز تأسیس بیش از12 هزار دهیاری از سوی وزارت کشور صادر گردید. (نعمتی و بدری ، 1386: 162)

بخش لشت نشاء یکی از بخشهای شهرستان رشت می باشد. مساحت این بخش 129.2کیلومتر مربع می باشد. این بخش دارای 3 دهستان به نامهای جیرهنده لشت نشاء، علی آباد زیباکنار و گفشه لشت نشاء و 46 روستا و یک نقطه شهری می باشد.

43 روستای بخش لشت نشاء دارای دهیاری می باشد با در نظر داشتن اینکه قبل و بعد از وجود دهیاری تغییرات زیادی ایجاد شده می باشد در این پژوهش محقق در نظر دارد تا تغییرات ایجاد شده در روستاها را مطالعه و تأثیر دهیار را در تحولات روستاهای منطقه ارزیابی نماید و به این سوال اساسی پاسخ دهد که مدیریت محلی تا چه حد در تحولات روستاهای بخش لشت نشاء شهرستان رشت تأثیر داشته می باشد؟

1-2-اهمیت و ضرورت پژوهش

آشنایی و شناخت از مسائل و امکانات یک روستا نخستین گام برای برنامه ریزی می باشد. مدیریت قوی و لایق موجب برنامه ریزی موفق در زمینه توسعه روستایی می گردد. مطالعه نقاط قوت و ضعف عملکرد نهادهای اجرایی زیربط در برنامه ریزی به خصوص در برنامه ریزی پایین به بالا، موجب رفع کمبودها و توسعه روستایی را در نواحی گوناگون ممکن می سازد. در همین راستا عمده ترین علت های عدم موفقیت در رسیدن به اهداف برنامه ریزی را به خصوص مدیریت روشها می توان به ذهنی نگری دست اندرکاران برنامه ریزان روستایی نام برد. از آنجایی که روستا و روستانشین در ایران سابقه بسیاری دارد اهمیت این مسئله را بیشتر می نماید. از طرفی اختلاف بین روستاها در دوره معاصر، آن چنان شدید می باشد که شاید مقایسه بسیاری از روستاها با یکدیگر نادرست باشد. تعدادی از روستاها دارای تمامی امکانات زیست و در کیفیت بسیار مطلوب می باشند، سهولت دسترسی به تمامی امکانات زیست، ساکنان چنین روستاهای را بی نیاز به تفکر در مورد زیستن در شهرها می نماید بر عکس در تعدادی دیگر از روستاها، ساکنان آنها چنان با معضلات زیستی مواجه اند که از نظر فقدان امکانات زیستی، چهره روستاهای صدها سال پیش را در ذهن هر بیننده ای زنده می نمایند در ایجاد چنین شرایطی، دو عامل مدیریت روستایی و برنامه ریزی در مقایسه با سایر عوامل از اهمیت بیشتری برخوردارند. زیرا درصدی از کارکردهای مربوط به تأمین سرمایه لازم برای انجام پروژه ها و برنامه های روستایی، به نحوه برنامه ریزی روستایی و مدیریت روستایی مربوط می گردد، كه مي تواند چهره روستاها را دگرگون نموده و موجب جلوگيري از خالي شدن روستاها از جمعيت گردد لذا می توان مدیریت روستایی و برنامه ریزی روستایی در سطح کلان و خرد را به عنوان مهمترین عامل در توسعه پایدار روستایی مطرح نمود.

1-3-اهداف پژوهش

مهمترین اهداف این پژوهش به توضیح زیر می باشد:

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              
  • تعیین تأثیر دهیاران در تحولات کالبدی روستاهای بخش لشت نشاء شهرستان رشت
  • تعیین تأثیر دهیاران در تحولات اقتصادی روستاهای بخش لشت نشاء شهرستان رشت
  • تعیین تأثیر دهیاران در تحولات فرهنگی روستاهای بخش لشت نشاء شهرستان رشت
  • تعیین تأثیر دهیاران در تحولات اجتماعی روستاهای بخش لشت نشاء شهرستان رشت
  • تعیین تأثیر دهیاران در تحولات محیطی روستاهای بخش لشت نشاء شهرستان رشت

1-4-سوال های پژوهش

1- دهیاریها تا چه حد در تحولات اقتصادی و اجتماعی روستاهای بخش لشت نشاء تأثیر داشته باشند؟

2- دهیاریها تا چه حد در تحولات کالبدی محیطی روستاهای بخش لشت نشاء تأثیر داشته اند ؟

1-5-فرضيه‌های پژوهش

با در نظر داشتن موارد مطرح شده فرضیه های پژوهش عبارتند از :

  • دهیاران در تحولات اجتماعی روستاهای بخش لشت نشاء دارای عملکرد بهتری نسبت به تحولات اقتصادی بوده اند
  • دهیاران در تحولات کالبدی – محیطی روستاهای بخش لشت نشاء شهرستان رشت تأثیر قابل توجهی داشته اند

 1-6-محدوده مورد مطالعه

لشت نشاء یکی از بخشهای شهرستان رشت می باشد که در طول جغرافیایی 49 درجه و 46 دقیقه تا 49 درجه و 55 دقیقه و عرض جغرافیایی 37 درجه و 17 دقیقه تا 37 درجه و 26 دقیقه قرار گرفته می باشد . مساحت این بخش 224/129 کیلومتر مربع می باشد. لشت نشاء از شمال به ساحل دریا از جنوب به دهستان لولمان از شرق به دهستان کیاشهر و از غرب به دهستان نوشر خشکبیجار محدود می باشد این بخش دارای سه دهستان به نامهای جیرهنده لشت نشاء، علی آباد، زیباکنار و گفشه لشت نشاء و 46 روستا و یک نقطه شهری می باشد. براساس اطلاعات موجوددر نقشه زمین شناسی لشت نشاء ( محدوده مورد مطالعه )در منطقه ای قرار دارد که از نهشته های دریایی پوشیده شده می باشد.

1-7-محدودیتها وتنگناهای پژوهش

در انجام پژوهش مورد نظر محدودیتهای زیر وجود داشته می باشد.

1- دسترسی نداشتن به آمار و داده های جدید و صرف زمان بسیار زیاد برای دست یابی به داده ها

  • کمبود منابع در مورد مدیریت روستایی بخصوص در محدوده مورد مطالعه

فصل دوم:مروری بر ادبیات پژوهش

 -1- مفهوم مدیریت روستایی

پارادایم جدید مدیریت روستایی در ایران در محورهای مدیریت زمین و تولید کشاورزی، مدیریت زیرساخت ها و خدمات زیربنایی، مدیریت مالی و نظام درآمد هزینه برای روستاها، مدیریت محیط زیست و توسعۀ پایدار و مدیریت برای کاهش فقر و عدالت اجتماعی قابل مطالعه می باشد. هر یک از محورهای فوق در دهه های قبل دارای شدت و ضعف در عملکرد و اجراء حتی گاه به عنوان راهبرد اساسی در برنامه های کلان مطرح بوده می باشد. مطالعه جنبه های مختلف این محورها اظهار کنندۀ گستردگی مفهوم مدیریت روستایی در ایران می باشد.

مدیریت روستایی به مفهوم مجموعه ای اعم از دولتی یا مردمی، فردی یا گروهی و در اشکال کلان و خرد می باشد که به عنوان متولیان امور مربوط به روستاها و اکثراً در محورهای فوق به فعالیت می پردازند. گستردگی مفهوم مدیریت روستایی به علاوه که معضلات رسیدگی به امور مزبور به روستاها را اظهار می کند؛ چگونگی مواجهۀ مطلوب با روستا و برنامه ریزی روستایی را برای کارشناسان و متخصصین در محورهای یاد شده عیان می سازد. یکی از نکات مهم در مفهوم مدیریت روستایی، درک مناسب از روستا می باشد. بدین معنی که شناخت روستا و تمیز آن از شهرک ها و مکان های حاشیه ای رهنمون مؤثری می باشد که برای روستا و درک مدیریت یک واحد سکونتگاهی مؤثر می باشد.

تعداد صفحه :150