با عنوان : مطالعه اجرای طرح هادی روستایی بر زندگی روستائیان

دانشگاه آزاد اسلامی

پایان نامه ارشد رشته مدیریت

باموضوع :

مطالعه اجرای طرح هادی روستایی بر زندگی روستائیان

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

اظهار مسئله

با در نظر داشتن سابقه برنامه ریزی در ایران که به سال 1327 برمیگردد ، مانند طرح هایی که در آن به روستاها به عنوان یک سکونت گاه روستایی توجه گردید، طرح هادی روستایی می باشد که از سال 1366 تهیه ، تصویب و اجرای آن آغاز گردید . مهمترین هدف طرح های هادی روستایی تجدید حیات روستا به لحاظ ابعاد فیزیکی ، اقتصادی و اجتماعی روستاها می باشد و ساماندهی و اصلاح بافت موجود ، میزان و مکان گسترش آتی و نحوه بهره گیری از زمین برای عملکردهای مختلف در روستا سه محور اصلی در طرح هادی روستا بشمار می طریقه(مولائی هشتجین ، 1386 : 102 ). طرح های هادی محلی ترین و موردی ترین طرح هاست که مستقیماً با روستاها و اجتماع روستایی ارتباط دارد. از این نظر طرح های هادی منحصر به فردند و این طرح ها به نوبه خود ، خون جدیدی در کالبد جامعه سنتی و کهن روستاها به وجودمی آورد و در فرآیند توسعه و عمران روستاها حرکتی مثبت تلقی می گردد . اما علی رغم اقدام های انجام شده هنوز هم در فرآیند تهیه و اجرای این طرح ها نارسایی هایی هست که این نارسایی ها ، موفقیت و آثار اقتصادی و اجتماعی حاصل از اجرای این طرح ها را در طریقه توسعه نواحی روستایی محدود ساخته می باشد ( رضوانی ، 1387 : 171 ) . در این راستا طی سال های اخیر در محدوده مورد مطالعه یعنی بخش مرکزی شهرستان سیاهکل برای بیش از 80 درصد روستاهای طرح هادی تهیه و تصویب شده می باشد که با در نظر داشتن ادامه طریقه اجرای طرح های هادی روستایی ، ارزشیابی و تحلیل اثرات اجرای این طرح ها در بهبود کیفیت زندگی روستاییان می تواند بسیار حساس باشد . زیرا از یکسو اطلاعات لازم را از طریق یک فرآیند بازخوردی کارآمد فراهم می آورد تا مدیریت برنامه ها و طرح ها بتواند وسایل مناسب اجرای طرح را انتخاب کند و از سوی دیگر ضعف های اجرایی را عیان می کند و مشکلاتی را که در مرحله برنامه ریزی پیش بینی نشده می باشد ، عیان ساخته و در یافتن راه حل های آن یاریمان خواهد نمود . از این رو ، برای تشخیص اینکه آیا روش های انتخاب شده برای تحقق برنامه ها و طرح ها مناسبند و این که هدف ها با حداقل هزینه در شرف تحقق هستند یا نه ، به گونه عام ارزشیابی از اجرای طرح های توسعه روستایی و به گونه خاص ارزشیابی از اثرات اجرای طرح های هادی بر کیفیت زندگی روستاییان ، لازم است .

طی سال های اخیر در محدوده مورد مطالعه یعنی بخش مرکزی شهرستان سیاهکل برای بیش از 80 درصد روستاهای طرح هادی تهیه و تصویب شده می باشد که با در نظر داشتن ادامه طریقه اجرای طرح های هادی روستایی ، ارزشیابی و تحلیل اثرات اجرای این طرح ها در بهبود کیفیت زندگی روستاییان می تواند بسیار حساس باشد . زیرا از یکسو اطلاعات لازم را از طریق یک فرآیند بازخوردی کارآمد فراهم می آورد تا مدیریت برنامه ها و طرح ها بتواند وسایل مناسب اجرای طرح را انتخاب کند و از سوی دیگر ضعف های اجرایی را عیان می کند و مشکلاتی را که در مرحله برنامه ریزی پیش بینی نشده می باشد ، عیان ساخته و در یافتن راه حل های آن یاریمان خواهد نمود . از این رو ، برای تشخیص اینکه آیا روش های انتخاب شده برای تحقق برنامه ها و طرح ها مناسبند و این که هدف ها با حداقل هزینه در شرف تحقق هستند یا نه ، به گونه عام ارزشیابی از اجرای طرح های توسعه روستایی و به گونه خاص ارزشیابی از اثرات اجرای طرح های هادی بر کیفیت زندگی روستاییان ، لازم است .

در طول این پژوهش به اثرات مثبت و منفی اجرای طرح هادی در بهبود کیفیت زندگی روستائیان خواهیم پرداخت . به تعبیری دیگر خواهیم دید که اجرای طرح هادی روستایی تا چه میزان بر زندگی روستائیان ، میزان خدمات رسانی به روستاها ، هدفمند کردن ساخت و سازها ، تسهیل در عبور و مرور و کاهش آهنگ مهاجرت و حتی ترغیب به مهاجرت معکوس تاثیرگذار می باشد و آیا این اثرات مثبت هستند . اظهار اثرات مثبت اجرای طرح هادی روستایی در کیفیت زندگی روستائیان خود دلیلی بر افزایش مشارکت و سرمایه گذاری در روستاها خواهد گردید و اظهار اثرات منفی آن راهکاری جهت تغییر طریقه تهیه و اجرای طرح های هادی روستایی خواهد بود . به گونه کلی تحلیل اثرات اجرای طرح هادی در بهبود کیفیت زندگی روستائیان می تواند زمینه مدیریت موفق روستایی گردد . بر این اساس پژوهش حاضر در صدد پاسخ گویی به این مورد اصلی می باشد که اجرای طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی روستاهای بخش مرکزی شهرستان سیاهکل تا چه حد تاثیر داشته می باشد ؟

1-2- اهمیت و ضرورت پژوهش

با در نظر داشتن اینکه روستاها می توانند در پیشبرد اهداف اقتصادی و اجتماعی کشور مفید واقع گردند ، اجرای طرح های هادی روستایی در بالا بردن کیفیت زندگی در نواحی روستایی و نهایتاً محقق شدن توسعه روستایی دارای تاثیر واقع خواهد گردید .سکونتگاه های روستایی در کشور ما به شکل طبیعی بر اساس نیازهای جوامع انسانی ساکن در آنها شکل گرفته و گسترش یافته اند ، پس شکل گیری و گسترش روستا بر اساس برنامه ریزی صحیح صورت نگرفته و عملا سکونتگاه های روستایی کشور تا قبل از طرح های هادی روستایی دارای هویت و شناسنامه نبوده اند . اهمیت تهیه و اجرای طرح های هادی روستایی به عنوان پروژه های بخشی یا مقطعی توانست آغاز به روستاها هویت بخشیده که به عنوان یکی از پروژه های توسعه روستایی در بهبود وضعیت اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی و خصوصا بخش فیزیکی و کالبدی تاثیر بسزایی داشته باشد . اهمیت و ضرورت تهیه طرح و اجرای طرح هادی این می باشد که روستاهای دارای طرح هادی از شرایط ویژه ای در عمران و آبادی خویش از قبیل آب رسانی ، راهسازی ، اجرای طرح های عمرانی و تخصیص منابع مالی نسبت به روستاهای فاقد طرح هادی می باشند . لذا تهیه طرح های هادی روستایی و اجرای آن با در نظر داشتن ورود امکانات و خدمات زیربنایی و روبنایی بر کیفیت و بهبود زندگی اهالی در بلندمدت موثر می باشد که نشان از اهمیت مطالعه پژوهش بر تهیه و اجرای طرح های هادی روستایی می باشد . از دیگر عواملی که روستاهای ایران و همچنین گیلان همواره از آن متاثر بوده مهاجرت نیروی جوان و خلاق به دلایلی از قبیل جستجو برای کار بهتر ، زندگی با کیفیت بالاتر و درآمد بیشتر می باشد و این واقعیت تلخ مانع پیشرفت روستاها و حتی شهرهای پیرامون می گردد .زیرا با مهاجرت این افراد نه تنها روستاها از افراد جوان و خلاق خالی گشته و پیشرفتی نخواهد داشت بلکه زندگی در شهرهای اطراف مشکلاتی از قبیل ایجاد شغلهای کاذب اضافه می گردد که باعث کاهش کیفیت زندگی در شهرها خواهد گردید . برای یافتن راه حل مناسب کافی می باشد به روستاهای کشورمان توجه بیشتری گردد. زیرا اگر کیفیت زندگی در ابعاد مختلف زندگی روستائیان افزایش یابد و آنها در محل سکونت خود احساس آرامش و آسایش نمایند ، نه تنها از روستاهای محل زندگی خود خارج نشده ، بلکه باعث برگشت مهاجرین به روستاهای خود می گردد و حتی محیط روستایی چنان خواهد گشت که افراد شهرنشین به زندگی در روستا راغب شوند. مانند عواملی که می تواند بر کیفیت زندگی روستائیان موثر باشد تهیه و اجرای طرح هادی روستایی می باشد . به همین دلیل در این پژوهش کوشش شده با انتخاب روستاهایی از بخش مرکزی شهرستان سیاهکل میزان تاثیر تهیه و اجرای طرح هادی روستایی بر کیفیت مردم سنجیده گردد . بدین وسیله می توان راهکارهای مناسب جهت افزایش کیفیت زندگی و یا حتی افزایش کیفیت تهیه و اجرای طرح هادی در روستاها پیدا نمود.

1-3 – هدف پژوهش

اهداف این پژوهش شامل دو دسته اهداف اصلی و فرعی می باشند :

1-3-1- هدف اصلی

– تعیین اثرات اجرای طرح هادی در بهبود کیفیت زندگی روستائیان بخش مرکزی شهرستان سیاهکل .

1-3-2- اهداف فرعی

ارزیابی اثربخشی آگاهی روستائیان از اجرای طرح هادی بر کیفیت زندگی .

– ارزیابی اثربخشی طرح هادی روستایی بر کیفیت زندگی روستاهای دارای طرح هادی و روستاهایی که طرح هادی در آنها اجرا شده می باشد .

1-4 – سوال های پژوهش

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

سوالهای این پژوهش با در نظر داشتن اهداف آن عبارتند از :

  1. اجرای طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی در روستاهای بخش مرکزی شهرستان سیاهکل تا چه حد موثر بوده می باشد ؟
  2. آگاهی مردم در اجرای طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی روستائیان تا چه حد موثر بوده می باشد ؟
  3. کیفیت زندگی در روستاهای دارا و فاقد طرح هادی اجرا شده تا چه حد متفاوت می باشد ؟

1-5- فرضیه های پژوهش

با در نظر داشتن مباحث نظری مطرح شده در زمینه اجرای طرح هادی و تاثیر آن بر کیفیت زندگی که به آن ها تصریح خواهد گردید ، به نظر می رسد اجرای طرح هادی می تواند بر بهبود کیفیت زندگی روستائیان موثر باشد و در این بین آگاهی اهالی روستا از این طرح و اثرات آن بی تاثیر نیست و با مقایسه کیفیت زندگی در روستاهای دارای طرح هادی اجرا شده و روستاهای دارای طرح هادی می توان بر اهمیت این مهم تاکید نمود. پس با در نظر داشتن تأثیر اجرای طرح هادی بر کیفیت زندگی روستائیان می توان فرضیه های زیر را مطرح نمود:

  1. اجرای طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی در روستاهای بخش مرکزی شهرستان سیاهکل موثر بوده می باشد.
  2. میزان اگاهی مردم در اجرای طرح هادی و اثربخشی آن بر بهبود کیفیت زندگی روستائیان موثر می باشد.
  3. کیفیت زندگی در روستاهای دارا و فاقد طرح هادی اجرا شده متفاوت می باشد.

1-6- جامعه آماری ، حجم نمونه و متغیرهای پژوهش

جامعه آماری در این پژوهش ، روستائیان بخش مرکزی شهرستان سیاهکل می باشد . بخش مرکزی شهرستان سیاهکل در سال 1390 دارای 3 دهستان ، 111 روستا ، 5586 خانوار و 17742 نفر جمعیت می باشد . با در نظر داشتن حجم جامعه آماری و بر اساس جدول استاندارد مورگان حجم نمونه آماری 380 نفر از روستائیان می باشد که با بهره گیری از روش نمونه گیری تصادفی ، اقدام به توزیع و تکمیل پرسشنامه در سطح روستاهای مورد مطالعه گردیده می باشد . در این پژوهش از مجموع 111 روستا ، 6 روستا به عنوان روستاهای نمونه ( که نیمی از آنها دارای طرح هادی اجرا شده و نیمی دیگر دارای طرح هادی بوده اند ) ، مورد مطالعه قرار گرفته می باشد و روستاها بر اساس روستاهای کوچک ، متوسط ، بزرگ طبق جدول (1-1) ، طبقه بندی و سهم هر طبقه و تعداد نمونه های هر روستا مشخص گردید. متغیر وابسته در پژوهش حاضر بهبود کیفیت زندگی روستائیان در ابعاد : محیطی ، اقتصادی ، اجتماعی و کالبدی و متغیر مستقل آن اجرا شدن و نشدن طرح هادی روستایی می باشد.بعد از انجام مراحل فوق الذکر با بهره گیری از جدول مورگان و با سطح اطمینان 95/0 و با در نظر داشتن مجموع جمعیت دو گروه که برابر 7070 نفر می باشد ، بایستی از 380 نفر از جامعه انتخابی به جمع آوری اطلاعات پرداخته گردد . حال با بهره گیری از نسبت جمعیت هر روستا به تعداد کل نمونه ، مشخصگردید که از هر روستا ، چند پرسشنامه تکمیل و اخذ گردد.

جدول 1-1 :طبقه بندی روستاهای بخش مرکزی شهرستان سیاهکل بر اساس جمعیت

جمعیت روستاهای دارای طرح هادی

اجرا شده

تعداد روستای منتخب روستاهای دارای طرح هادی

اجرا نشده

تعداد روستای منتخب
تعداد درصد تعداد درصد
کمتر از 250 نفر 2 8/1 1 16 40/14 1
500-250 نفر 5 50/4 1 15 50/13 1
1000-500 نفر 6 40/5 1 6 40/5 1
بیشتر از 1000 نفر 0 0 0 0 0 0
مجموع 3 3

منبع : بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان سیاهکل ، 1393

 جدول 1-2 :جدول روستاهای دارای طرح هادی بخش مرکزی شهرستان سیاهکل

طرح هادی اجرا شده جمعیت خانوار دهستان نام روستا
برای دانلود فایل ورد متن کامل اینجا کلیک کنید
شهرستان

ردیف

254

73

توتكي

كرف پشته

سیاهکل

1

720

220

توتكي

ليش

2

350

105

توتكي

مهربن

3

272

80

توتكي

اشکجان پهلو

4

210

60

توتكي

سوتگوابر

5

75
شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     
29

توتكي

بالارود

6

199

59

توتكي

توشی

7

275

82

توتكي

آسو

8

419

133

خرارود

كلامسر

9

489

289

خرارود

فشتال

10

130

46

خرارود

كاجان

11

390

124

خرارود

کجيل

12

233

65

خرارود

ليشك

13

375

124

خرارود

پنابندان

14

972

288

خرارود

تازه آباد جانکاه

15

409

132

خرارود

چالشم

16

902

266

خرارود

خرارود

17

143

42

خرارود

سلش

18

435

130

خرارود

ملك رود

19

585

171

خرارود

دوست لات

20

263

79

خرارود

گاوكول

21

98

30

خرارود

گيل بام

22

441

147

مالفجان

ازبرم

23

118

40

مالفجان

چوشل

24

212

63

مالفجان

زيارتگاه

25

258

84

مالفجان

رجورازبرم

26

97

32

مالفجان

كرفستان

27

499

106

مالفجان

نمك رودبار

28

349

107

مالفجان

هلستان

29

116

46

مالفجان

چوفلكي

30

966

319

مالفجان

مالفجان

31

235

89

مالفجان

دهبنه

32

218

83

مالفجان

سپردان

33

283

108

مالفجان

بيدرون

34

349

127

مالفجان

لشكريان

35

159

48

مالفجان

خوشل

36

186

68

مالفجان

مالده

37

                   منبع : بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان سیاهکل ، 1393

در خصوص چگونگی مطالعه اعتبار محتوای این پرسشنامه ، پرسشنامه اولیه را آغاز تنظیم و سپس با بهره گیری از نظر استاد راهنمای محترم ویرایش و تنظیم گردید.

از آنجایی که ضریب آلفای کرونباخ معمولا شاخص مناسبی برای سنجش قابلیت اعتماد ابزار اندازه گیری و هماهنگی درونی میان عناصر آن می باشد ، پس قابلیت اعتماد پرسشنامه مورد بهره گیری در این پژوهش را به کمک آلفای کرونباخ در نرم افزار SPSS ارزیابی خواهد گردید . این روش برای محاسبه هماهنگی درونی ابزار اندازه گیری مانند پرسشنامه یا آزمون هایی که خصیصه های مختلف را اندازه گیری می کنند ، به کار می رود. ( سرمد و همکاران ، 1385)

از نتایج بدست آمده در جدول( 1-3 ) مشخص می گردد که پایایی پرسشنامه پژوهش ، در ابعاد مختلف در سطح قابل قبولی قرار دارد .

جدول 1-3 : جدول ضریب آلفای کرونباخ برای متغیرهای پرسشنامه

مولفه ها تعداد سوالات ضریب آلفای کرونباخ
شاخص های کالبدی 8 72/0
شاخص های اقتصادی 7 87/0
شاخص های اجتماعی 10 91/0
شاخص های محیطی 10 90/0

منبع : یافته های پژوهش ، 1393

1-7- محدوده مورد مطالعه

بخش مرکزی شهرستان سیاهکل در قسمت شمالی این شهرستان واقع شده می باشد و از نظر موقعیت ریاضی در 49 درجه و 43 دقيقه تا 50 درجه 09دقیقه طول شرقی و 36 درجه 38 دقیقه تا 37 درجه و 12 دقیقه عرض شمالی واقع شده می باشد . این بخش در پهنه جلگه اي واقع شده می باشد و براساس نقشه توپوگرافي كه توسط سازمان نقشه برداری کشور تهيه شده می باشد ، شیب عمومی بخش از جنوب به شمال می باشد .

همچنین از نظر موقعیت نسبی بخش مرکزی سیاهکل از شمال به شهرستانهای لاهیجان و آستانه اشرفیه ، از شرق به شهرستان لاهیجان ، از غرب به بخش سنگر از شهرستان رشت و از سمت جنوب به بخش دیلمان شهرستان سیاهکل همجوار می باشد . این بخش دارای 3 دهستان به نامهای خرارود ، مالفجان و توتکی می باشد . ( سالنامه آماری استان گیلان ، 1390 ) .

خاطر نشان می گردد محدوده مورد مطالعه توسط نقشه و با جزییات بیشتری در فصل سوم پژوهش حاضر ارائه خواهد گردید .

تعداد صفحه :183

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان