گرایش درختان میوه

با عنوان :  اثر محلول‌ پاشی برگی کود ارگانیک (اسید هیومیک) و بسترهای کشت

دانشگاه آزاد اسلامی

   واحد رشت

دانشکده کشاورزی

گروه آموزشی باغبانی

پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد (M.Sc.)

رشته: باغبانی     گرایش درختان ميوه
عنوان

اثر محلول‌ پاشی برگی کود ارگانیک (اسید هیومیک) و بسترهای کشت بر روی رشد و گلدهی توت فرنگی

استاد راهنما
دکتر بهزاد کاویانی

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده:

به مقصود ارزیابی اثر سطوح مختلف هیومیک اسید بر گیاه توت‌فرنگی تحت بسترهای مختلف کشت آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در گلخانه‌ای در اطراف شهر رشت اجرار گردید. فاکتورهای آزمایش عبارتند از از فاکتور بستر کاشت در چهار سطح: پیت+پرلیت+ماسه (B1)، کوکوپیت+پرلیت+ماسه (B2)، کوکوپیت+پرلیت+کمپوست آزولا+ماسه (B3)، پرلیت+ماسه+کمپوست آزولا(B4); فاکتور محلول پاشی هیومیک اسید در سه سطح: 0، 5/0 و 5/1 میلی مولار (H0، H0.5 و H1.5). در مجموع 36 گلدان وجود داشت. نتایج نشان داد که برهمکنش هیومیک اسید و بستر کاشت بر اغلب صفات به استثنای تعداد شاخساره، طول ریشه، طول میوه، قطر میوه، تعداد گل در بوته، وزن خشک هوایی و وزن تر ریشه معنی‌دار بود. در اغلب صفات اندازه‌گیری شده سطح هیومیک اسید H1.5 و بستر کاشت B4 میانگین بیشتری نسبت به سایر تیمارها نشان دادند. بیشترین عملکرد میوه نیز از تیمار B4H1.5 با میانگین 35/49 گرم به‌دست آمد. ضمن آن‌که بیشترین وزن خشک ریشه و وزن تر هوایی نیز از تیمار B4H1.5 به دست آمد. پس برای حصول حداکثر عملکرد میوه محلول پاشی 5/1 میلی‌مولار هیومیک اسید و بستر ترکیب پرلیت+ماسه+کمپوست آزولا توصیه می گردد.

کلمات کلیدی: هیومیک اسید، بستر کاشت، توت‌فرنگی، عملکرد و کیفیت میوه

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

1-1- مقدمه:

طبق آخرین آمار دفتر امور سبزی، گیاهان زینتی و دارویی وزارت کشاورزی در اواخر سال ۱۳90 ایران با سطح زیر کشت 3/7710 هکتار و تولید 5/15 میلیون تن محصولات گلخانه‌ای یکی از کشورهای درحال توسعه در این زمینه از کشاورزی به شمار می‌آید. در این بین، پرورش گیاهان در بسترهای کشت به دلیل مزایای متعدد نظیر کنترل تغذیه گیاه، کاهش بیماری‌ها و آفات و افزایش کمیت و کیفیت محصول نسبت به کشت خاکی در حال گسترش می باشد. خصوصیات مواد مختلف مورداستفاده به‌عنوان بستر کشت به‌گونه مستقیم و غیرمستقیم بر رشد گیاه و تولید محصول اثر دارد (وردونک[1] و همکاران، 1982). پس یکی از مهم‌ترین عوامل در ایجاد یک سیستم کشت بدون خاک، انتخاب بستر کشت مناسب می باشد (اولیمپیوس[2]، 1995). توت‌فرنگی یکی از محصولات خوب گلخانه‌ای در ایران به شمار می رود که رشد مناسب آن به حفظ تعادل مطلوب تغذیه‌ای در مراحل مختلف رشد رویشی و زایشی بستگی دارد. نیاز این گیاه به عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و عناصر ریزمغذی زیاد می باشد. نیتروژن از مواد اصلی مورد نیاز گیاه می باشد و بیشتر از سایر عناصر در تغذیه گیاهی مصرف می گردد. پتاسیم به مقدار زیاد برای رشد مناسب و عملکرد بالا و کیفیت مطلوب مورد نیاز می باشد (شکوهیان، 1384). برای تولید موفق محصولات در کشت بدون خاک در گلخانه‌ها احتیاج به ذخیره کافی از مواد غذایی در بسترهای مختلف کشت در هر مرحله از رشد گیاه می باشد (بوهم[3]، 2004). کوکوپیت یک ترکیب حاصل از فرایند سازی پوست میوه نارگیل می باشد که از نظر فیزیکی ماده‌ای اسفنجی و شبیه پیت ماس بوده، از نسبت‌های مساوی لیگنین و سلولز تشکیل‌شده و در سال‌های اخیر به مقدار زیادی در صنعت باغبانی در اروپا، استرالیا، آمریکا و کانادا مورد بهره گیری قرار گرفته می باشد (نوگوارا[4] و همکاران، 2000). کوکوپیت به دلیل تخلخل مناسب و ظرفیت خوب نگهداری آب و مواد غذائی بهترین بستر جهت کشت صیفی‌جات، گل و توت‌فرنگی می باشد. وجود تخلخل در پرلیت، تبادلات هوا و گازی را در خاک برای ریشه گیاه به سهولت فراهم می‌آورد و به‌این‌ علت باعث اصلاح سیستم هوادهی و آبدهی خاک و در نتیجه بهبود اقدام تهویه خاک می گردد. در حضور پرلیت مشکل تجمع گازها در خاک نیز تا حدود بسیار زیادی مرتفع می گردد. همچنین ریشه‌ها و اندام‌های زیرزمینی گیاه با سهولت بیشتری در خاک قادر به حرکت هستند (طباطبایی، 1385). پرلیت، آلومینوسیلیکات با منشأ آتش‌فشانی بوده و دارای ظرفیت تبادل کاتیونی زیادی نیست (آباد[5] و همکاران، 2002). پرلیت باعث افزایش زهکشی بستر کشت و بهبود تهویه آن می گردد (مالوپا[6] و همکاران، 1992). پرلیت به دلیل خاصیت معدنی خود دارای مواد معدنی غنی مانند آهن، سدیم، کلسیم و کانی‌های نادر دیگر می باشد (طباطبایی، 1385). کاربرد پیت در کشت گیاهان به‌تنهایی اغلب علائم کمبود عناصر غذایی را نشان می‌دهد. درصورتی‌که ترکیب آن با خاک‌های معدنی، دارای اثرات سودمندی بر رشد گیاه می باشد که علت آن را در تأثیر پیت بر فرآیندهای شیمیایی مؤثر در فراهمی و تعادل عناصر مغذی دانسته‌اند (عبداللهی و همکاران، 1384).

اسید هیومیک یک ترکیب ناهمگن از تعدادی ترکیبات دارای ویژگی‌های شیمیایی مشابه می باشد که اعمال مختلفی در گیاهان دارد (المحمدی و احمد، 2009). یکی از مهم‌ترین تأثیر‌های اسید هیومیک در خاک، کمک به افزایش ظرفیت نگهداری آب می باشد. ترکیبات هیومیکی باعث بهبود ساختار خاک و جذب راحت‌تر آب و همچنین افزایش میزان نگهداری آب در ناحیه ریشه می شوند. از دیگر تأثیر‌های اسید هیومیک می توان به تسریع در تقسیم سلولی و رشد بیشتر ریشه‌ها تصریح نمود که اثر مخرب تنش‌ها را کاهش می‌دهد. افزایش عملکرد در اثر کاربرد اسید هیومیک در گیاهان مختلف ازجمله سیب‌زمینی و سویا (گیانگ[7] و همکاران، 2002)، ذرت، تنباکو، بادام‌ زمینی، جو و محصولات گرمسیری و دیگر محصولات قبلاً نظاره ‌شده می باشد (آرانکون[8] و همکاران، 2006). با در نظر داشتن گسترش روزافزون کشت‌های گلخانه‌ای و بهره گیری از بسترهای کشت در گلخانه‌ها، پژوهش حاضر با هدف مطالعه اثر بسترهای مختلف کشت بر عملکرد کمی و کیفی و جذب عناصر غذایی توسط توت‌فرنگی رقم سلوا (Fragaria xananassa L. cv. selva) تحت محلول‌پاشی اسید هیومیک انجام گردید.

از اجرای این پژوهش دستیابی به اهداف زیر مدنظر بود:

1- ارزیابی برهمکنش سطوح مختلف محلول‌پاشی اسید هیومیک و بستر کشت بر رشد و عملکرد توت‌فرنگی

2- تعیین بهترین سطح اسید هیومیک از نظر رشد و عملکرد توت‌فرنگی

3- تعیین بهترین بستر کشت از نظر رشد و عملکرد توت‌فرنگی

فصل دوم

(مطالعه منابع)

 2-1- طبقه‌بندی

توت‌فرنگی با نام علمی Fragaria ananassa L. Duch متعلق به تیره گل سرخ[9] یکی از گیاهان دولپه می باشد. نوع وحشی آن دارای میوه، گل و برگ‌های کوچک می باشد اما انواع بزرگ‌تر آن توسط تلاقی‌های به دست بشر حاصل‌ شده‌اند. تعداد کروموزوم‌های پایه در توت‌فرنگی 7 می باشد (7=x). گیاهانی علفی، چندساله، پوشیده از کرک، استولون‌دار هستند. برگ‌ها سه‌قسمتی، گل‌آذین دیهیم، دارای 2 تا 10 گل. گل‌ها دارای گریبان، 5 قسمتی و کاسبرگ فرعی هست. پرچم‌ها 10 تا 30 عدد و برچه‌ها 10 تا 80. میوه کاذب، متشکل از تعداد زیادی برچه که روی یک نهنج گوشتی مخروطی قرار گرفته‌اند (کاشی و حکمتی، 1370).

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

2-2- گیاه‌شناسی

برگ‌ها شامل سه برگچه خشن، کردار و سبز تیره (در بعضی ارقام شفاف) می‌باشند. همیشه یک جفت برگچه خیلی کوچک‌تر در پائین برگ معمولی قرار می‌گیرد. برگچه‌ها دندانه‌ای تیز اما کم‌وبیش گوه‌ای ساده می باشد. روزنه‌های هوایی در بخش تحتانی برگ‌ها دیده می شوند. کسر فیلوتاکسی برگ‌ها در توت‌فرنگی 6/1 می باشد. پریموردیای برگی بین گوشوارک‌ها زمستان‌‌گذرانی می‌کنند تا در سال بعد جایگزین برگ‌های قبلی شوند. گوشوارک‌ها در قاعده دمبرگ چسبیده‌اند و همگی درشت و اغلب برگ‌مانند و قهوه‌ای هستند. منشأ ایجاد برگ‌ها، ریشه‌ها، ساقه‌های رونده[10] و گل‌آذین‌ها، ساقه مرکزی یا همان طوقه هست. ساقه‌های رونده هرکدام از دو گره تشکیل‌ شده‌اند. گره اول در حالت خواب باقی می‌ماند و یا ساقه رونده دیگری تولید می کند درصورتی‌که گره دوم گیاه دختری را ایجاد می کند. توت‌فرنگی برای ایجاد ساقه‌های رونده به طول روز بلند نیاز دارد. ریشه‌ها زمانی که به 2 تا 5 سانتیمتری می‌رسند منشعب می شوند. محل پیدایش ریشه، قسمت بیرونی و تحتانی طوقه می باشد. بالغ ‌بر 50 تا 90 درصد از ریشه‌ها در بخش 10 تا 15 سانتی‌متری بالای خاک قرار دارند. عمر ریشه افقی 1 تا 2 سال و عمر ریشه‌های ابتدایی 2 تا 3 سال می باشد. بیشترین قسمت ریشه‌های جذب‌کننده در عمق 40 تا 80 سانتیمتری قرار دارند اما اغلب تا 100 سانتیمتر هم نفوذ می‌کنند. گل‌آذین توت‌فرنگی یک ساقه تغییر‌‌‌شکل یافته‌می باشد که به یک شکوفه اولیه ختم می گردد. ساختار گل شامل 10 کاسبرگ، 5 گلبرگ و 30-20 پرچم می باشد. گلبرگ‌های ‌سفید رنگ در قسمت‌های تحتانی به یک زائده کوچک متصل هستند. برای تقویت جوانه‌های گل به طول روز کوتاه نیاز می باشد. دمگل‌ها باریک و به هنگام باز‌شدن گل‌ها ایستاده هستند و هنگام تشکیل میوه خمیده‌اند. تعداد تخمدان 600-60 عدد می باشد. تعداد تخمدان در گل‌های بعدی به 4/1 تعداد تخمدان‌ها در گل‌های اولیه کاهش می‌یابد. در هر تخمدان یک تخمک هست. در‌ نتیجه بذر به تعداد فندقه‌ها تولید می گردد. مادگی به تعداد زیاد و به شکل مارپیچ بر روی نهنج قرار دارد. توت‌فرنگی گیاهی خودگرده‌افشان می باشد اما وجود زنبور عسل برای کمک به گرده‌افشانی بی‌تأثیر نیست. قوه نامیه گرده‌ها به مدت 2 الی 3 روز حفظ می گردد. کلاله‌ها به مدت 8 تا 10 روز آماده پذیرش گرده می‌باشند و اقدام لقاح و باروری 24 تا 48 ساعت پس از گرده‌افشانی شکل میگیرد. اگر لقاح ناقص باشد، تعداد فندقه‌ها محدود و در بعضی موارد تقارن میوه حفظ نمی‌گردد. گل‌های توت‌فرنگی دو جنسی هستند. پس از تلقیح، گلبرگ‌ها می‌ریزند. سپس نهنج به‌تدریج رشد کرده و گوشتی می گردد و به ‌مرور زمان آبدار شده و از حالت اسیدی به قندی تبدیل می شوند. نهنج از یک ‌لایه اپیدرمی، یک پوست، و یک مغز تشکیل‌ شده می باشد. بین پوست و مغز دسته‌های آوندی قرار دارند که برای توسعه جنین، مواد غذایی را حمل می‌کنند. میوه توت‌فرنگی مجتمع و شامل مادگی‌های فراوان می باشد. میوه حاصل فندقه هستند که میوه حقیقی توت‌فرنگی می باشد. جنین دارای دولپه نیمه بیضی بزرگ می باشد و محتوی پروتئین و چربی می باشد اما فاقد نشاسته می باشد. جوانه‌های گل و میوه سال بعد در مرداد و شهریور تشکیل می شوند.

کلیه ارقام توت‌فرنگی به دو دسته تقسیم می شوند:

1- ارقام بهاره: در سال یک‌بار میوه می‌دهند؛

2- ارقام چهار فصل: در سال بیش از یک‌بار میوه می‌دهند (بهنامیان و همکاران، 1381).

2-3- تاریخچه

توت‌فرنگی میوه‌ای نسبتاً جدید می باشد که تا حدود 300 سال پیش به شکل امروزی وجود نداشت و بیشتر به‌عنوان یک گیاه دارویی مورداستفاده قرار می‌گرفت. در قرن چهاردهم میلادی در فرانسه توت‌فرنگی وحشی از عرصه‌های جنگل به زمین‌های زراعی منتقل گردید و به‌عنوان یک گیاه اهلی مورد توجه و بهره گیری قرار گرفت. در سال 1712 یک افسر فرانسوی نوعی توت‌فرنگی میوه درشت را که مقاوم به خشکی و حساس به سرما بوده از شیلی به فرانسه آورد، به همین مناسبت فرانسویان این توت‌فرنگی را به نام شیلیایی نامیدند. در سال 1766 داشزنه[11] با تلاقی‌هایی بین توت‌فرنگی شیلیایی و ویرجینیایی توانست توت‌فرنگی آناناس را به وجود آورد (بی‌دریغ، 1378). در جنگل‌های شمال ایران توت‌فرنگی وحشی به‌گونه فراوان پیدا نمود می گردد. به نظر می‌رسد که اولین رقم اصلاح‌شده در زمان صدارت اتابک اعظم از فرانسه به ایران آمد و به نام اتابکی خوانده گردید (پور ثانی، 1370).

2-4- اهمیت اقتصادی توت‌فرنگی

توسعه توت‌فرنگی در اکثر نقاط جهان مورد توجه قرار دارد. در عرصه جهانی و در سال 2003 سطح زیر کشت این محصول در بیست کشور جهان حدود 207000 هکتار بوده می باشد. کشور آمریکا یکی از مهم‌ترین کشورهای تولیدکننده توت‌فرنگی در جهان می باشد. بیش از 50 درصد تولیدات جهانی این محصول در کشورهای لهستان، انگلستان، ایتالیا، آلمان، فرانسه، اسپانیا و روسیه تولید می گردد (معاونت فناوری و نوآوری، 1391). حدود 67/0درصد از تولید جهانی توت‌فرنگی مربوط به ایران می باشد که در سال‌های اخیر دو برابر شده می باشد (تهرانی فر و همکاران، 2002). در ایران بر اساس آمار فائو میزان تولید توت‌فرنگی در سال 27 هزار تن، سطح زیر کشت 3000 هکتار و عملکرد حدود 9000 کیلوگرم در هکتار بوده می باشد (فائو،2010). همچنین بر اساس گزارش USDA Foreign Agriculture Service در سال 2007 میزان تولید توت‌فرنگی در ایران 38500 تن می باشد که بخش اعظم آن در استان کردستان تولید می گردد. در حال حاضر بیش از 75 درصد از تولید میوه توت‌فرنگی در کشور به مصرف تازه خوری و بقیه در صنایع تبدیلی برای تولید مربا، آبمیوه، مارمالاد و … مورد بهره گیری قرار می‌گیرد (معاونت فناوری و نوآوری، 1391).

– شرایط محیطی

به علت زود‌بارور شدن گل‌های توت‌فرنگی در بهار بایستی بوته‌ها در جایی کاشته شوند که سرمای دیررس بهاره به آن‌ها صدمه نزند. زمین مورد بهره گیری برای کاشت بایستی رو به جنوب باشد زیرا زودتر گرم می گردد. توت‌فرنگی گیاهی می باشد که در خاک‌های مختلف تقریباً سازگار می باشد. با این‌ وجود خاک‌های عمیق نرم با بافت شنی رسی با مواد غذایی فراوان و زهکشی خوب مناسب را ترجیح می‌دهد. این گیاه به ویژه در دوره رسیدن میوه، به آب فراوان احتیاج دارد اگر این طور نباشد میوه‌ها کوچک باقی می‌مانند. بهترین pH برای توت‌فرنگی 6 تا 7 می باشد. EC مناسب آن حدود ۱ دسی زیمنس بر سانتیمتر می باشد. اگر میزان آهک خاک از حد مجاز بیشتر باشد، عارضه کلروز یا زرد‌شدن برگ‌ها بروز خواهد نمود. از لحاظ آب‌‌ و هوا در شرایط مرطوب و شرایط نسبتاً گرم محصول‌دهی مناسب خواهد داشت. در شرایط گرم و مرطوب بایستی آب کافی در اختیار گیاه قرار گیرد و همچنین ارقام مقاوم‌ به گرما انتخاب گردد. در ارتفاع 400 تا 800 متری از سطح دریا می‌تواند رشد مناسبی داشته باشد. نیمه مقاوم به سرما می باشد و نیاز سرمایی آن حدود ۲۰۰ تا ۴۰۰ ساعت دمای کمتر از ۷ درجه سانتی‌گراد می باشد و در زمستان اگر روی آن پوشیده گردد تا دمای ۱۸- درجه سانتی‌گراد را تحمل خواهد نمود و بدون پوشش کاه و کلش می‌تواند تا 5 ـ درجه سانتی‌گراد را تحمل کند. سطحی بودن ریشه‌ها که معمولاً تا عمق 15 تا 20 سانتی‌متری خاک توزیع می گردد، گیاه را حساس به کم‌آبی می کند. جهت تولید محصول بهاره بایستی از ارقامی بهره گیری گردد که طالب روزهای کوتاه و دمای پایین‌تری باشند تا گل‌انگیزی و محصول‌دهی آن‌ها به‌خوبی انجام گیرد. در ارقام 4 فصله، کوتاهی یا بلندی روز و همچنین پایین و بالا بودن درجه حرارت زیاد مطرح نیست و این گروه از توت‌فرنگی‌ها معمولاً در شرایط مختلف به‌راحتی گل می‌دهند.

2-6- زمان کاشت

توت‌فرنگی را از اواخر پاییز که در حال نیمه‌خواب می باشد تا اوایل بهار قبل از بیدار‌شدن گیاه از خواب می‌توان جابجا نمود و در محل دیگری کاشت. پس کاشت پاییزه و بهاره آن امکان‌پذیر می باشد. درصورتی‌که کاشت پاییزه باشد محصول، تابستان سال آینده به دست می‌آید و اگر گیاه در بهار و قبل از بیدار‌شدن از خواب زمستانه کاشته گردد، گل‌هایی که چند هفته بعد از کاشت روی بوته ظاهر می گردد، بهتر می باشد چیده شوند تا گیاه قوی گردد. این بوته‌ها در بهار سال بعد گل داده و در تابستان می‌توان از آن‌ها محصول برداشت نمود. جوانه‌های گل در فصل پاییز با کوتاه‌شدن طول روز به وجود می‌آیند، اما به‌‌علت سرمای زمستانه، گل‌ها تا فصل بهار ظاهر نمی‌شوند.

 2-7- ازدیاد توت‌فرنگی

ازدیاد به طریق جنسی و غیرجنسی صورت می‌گیرد.

2-7-1- ازدیاد جنسی: ازدیاد توت‌فرنگی به‌وسیله بذر، مخصوص ارقامی می باشد که تولید ساقه رونده نمی‌کنند و یا ارقامی که ساقه‌های رونده کمی دارند. همچنین جهت تولید ارقام جدید از روش ازدیاد بذری بهره گیری می گردد؛

2-7-2- ازدیاد غیرجنسی: در ازدیاد غیرجنسی که تقسیم بوته خوانده می گردد، بوته‌هایی را که خوب رشد کرده و قوی هستند، پس از خارج‌کردن از زمین به چند بوته کوچک‌تر که هر کدام دارای مقداری ریشه باشند تقسیم کرده و سپس آن‌ها را در محل اصلی نشا می‌کنند. در این روش بایستی از بوته‌های سالم پایه‌های مادری بهره گیری گردد. روش ازدیاد از طریق ساقه‌های رونده بدین‌صورت می باشد که پس از ریشه‌دار شدن، ساقه‌های رونده را در تابستان از بوته مادری جدا و در محل سایه نشا می‌کنند و سپس در فصل پاییز بوته‌های انتخابی را به زمین اصلی انتقال می‌دهند (برایان، 2002).

2-8- بستر کشت

یکی از نهاده‌های اصلی تولید برای پرورش گیاهان زینتی، بسترهای کشت مناسب می باشد. یکی از عوامل اصلی محدودیت صادرات گیاهان، عدم وجود بسترهای کشت مناسب و استاندارد در کشور می باشد. بسترهای گلدانی و ترکیبات آن‌ها یک منبع حیاتی برای صنعت گلخانه به‌حساب می‌آیند (پاداشت و غلامی، 1388). انتخاب بستر کشت، یک فاکتور مهم و تأثیرگذار روی کیفیت نهال بذری می باشد (جانکاسکین و همکاران[1]، 2008). رشد و نمو مطلوب گیاهان و قابلیت دسترسی مداوم از نظر اقتصادی، نخستین معیار برای انتخاب یک بستر کشت تجاری می باشد (هیگاکی[2] و ایمامورا[3]، 1985). در کل تولیدکنندگان نیاز به بستر کشت‌هایی دارند که پایدار و باثبات بوده (تغییرپذیری کم در ترکیب)، در دسترس و به‌آسانی قابل‌ استعمال و هزینه کارگری آن مقرون‌به‌صرفه باشد. خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مطلوب بستر کشت و ترکیبات آن‌ها از نکات مهم و قابل‌توجه می باشد. ویژگی‌های فیزیکی مهم، شامل درصد تخلخل کل، ظرفیت نگهداری آب، درصد خلل و فرج هوا، چگالی حجمی و توزیع و پراکنش اندازه ذرات می باشد. ویژگی‌های شیمیایی مهم شامل pH، غلظت نمک‌های قابل‌حل و ظرفیت تبادل کاتیون (CEC) می باشد (گریفین[4]، 2010).

ضروریات پایه‌ای برای بستر کشت گیاه، ثبات و پایداری شیمیایی در حد عالی، سبک‌وزن بودن، ارزان بودن، عاری از آفات و بیماری و فراوانی منابع مواد تشکیل‌دهنده بستر کشت می باشد (ارکیسلی و همکاران[5]، 2003). از طرفی بستر کشت بایستی نفوذپذیر بوده و استحکام و قدرت کافی داشته تا گیاه را محکم نگه‌داشته و همچنین توانایی بستر کشت برای حفظ آب و انتقال گازها احتمالاً برای حفظ کیفیت گیاه مهم به نظر می‌رسد (درسبول[6]، 2010). در سال‌های اخیر بعضی مسائل و معضلات در کشت خاکی (از قبیل شوری و ویژگی‌های نامناسب خاک) و محدودیت منابع آب در بسیاری از کشورها و ایران موجب گسترده‌شدن کشت بدون خاک شده می باشد. جایگزین‌کردن سیستم‌های کشت بدون خاک با کشت خاکی، برای گیاهان، به‌ویژه سبزیجات موجب کنترل تغذیه گیاه و دفع بیماری‌های گیاهی خاک زاد می گردد (برجی و همکاران[7]، 2010).

تعداد صفحه :92